Faizsiz Kredi ile Faizli Kredinin Maliyeti Karşılaştırması

Kısa cevap: "Faizsiz" kelimesi maliyetin sıfır olduğu anlamına gelmez. Faizsiz kredi ya da faizsiz taksit tekliflerinde maliyet çoğu zaman fiyatın içine gömülüdür: peşin alsaydınız alacağınız indirimden vazgeçersiniz. Faizli kredide ise maliyet açıkça yazılır. Bu yüzden faizsiz kredi faizli kredi karşılaştırması yapılırken bakılacak tek sayı vardır: ödemenin bittiği gün cebinizden çıkan toplam para ve bu paranın vadeye bölünmüş hâli. İki teklifi aynı anapara ve aynı vade üzerinden yazmadan karar vermek, neredeyse her zaman pahalıya gelir.

Faizsiz kredi gerçekten sıfır maliyetli mi?

Uygulamada "faizsiz" ifadesi üç farklı şeyi anlatabilir:

• Faizsiz taksit kampanyası: Satıcı, kart taksitine giden komisyonu etiket fiyatına ekler. Peşin fiyat pazarlığa açıksa gizli bir maliyet vardır.
• Katılım bankacılığı ürünleri: Faiz yerine kâr payı, vade farkı ya da kira bedeli üzerinden çalışır. Sözleşme yapısı farklıdır ama nakit akışı yine "aldığınızdan fazlasını geri ödemek" şeklindedir.
• Gerçekten maliyetsiz borç: Aile içi borç, işveren avansı, faiz işletmeyen kurum kredileri. Bunlarda tek maliyet dosya/masraf kalemleri ve varsa itibar riskidir.

Yani soru "faiz var mı?" değil, "aynı malı ya da aynı nakdi daha ucuza edinmenin bir yolu var mı?" olmalı.

İki seçeneği aynı terazide nasıl tartarım?

Dört adım yeterli:

1. Peşin fiyatı öğrenin. Faizsiz taksitte peşin fiyat düşükse, aradaki fark sizin ödediğiniz görünmez faizdir.
2. Toplam geri ödemeyi yazın. Taksit × vade. Faizli kredide bu tutar sözleşmede zaten yazılıdır.
3. Yan masrafları ekleyin. Dosya masrafı, hayat sigortası, kart aidatı, ekspertiz ücreti, faize eklenen vergi kalemleri.
4. Aynı vadeye indirin. 6 ay faizsiz taksit ile 24 ay faizli kredi karşılaştırılamaz; vade uzadıkça taksit küçülür ama toplam maliyet büyür.

Basit ölçüt: toplam ödeme ÷ eline geçen tutar. Bu oran 1'e ne kadar yakınsa borç o kadar ucuzdur. Aylık maliyeti kabaca görmek için, fazla ödediğiniz tutarı anaparaya bölün ve vade sayısının yarısına yakın bir çarpanla düzeltin; eşit taksitli kredide anaparanın ortalama yarısını kullandığınız için kâğıt üzerindeki oran gerçek maliyeti olduğundan düşük gösterir.

Örnek hesap: 54.000 TL'lik bir ihtiyaç

Bir eşyanın peşin fiyatı 54.000 TL, faizsiz 12 taksit fiyatı ise 60.000 TL (aylık 5.000 TL). Alternatif olarak 54.000 TL nakit kredi çekip peşin fiyattan almayı düşünüyorsunuz.

Burada faizsiz seçeneğin örtük maliyeti, 54.000 TL'yi 12 eşit taksitle geri ödediğinizde aylık yüzde 1,7 civarına denk gelir. Bankanın aylık oranı bunun altındaysa "faizli" kredi